Dự án Thành phố An toàn và thân thiện với trẻ em gái thực hiện từ 2016 – 2018 trên địa bàn xã Kim Chung và Hải Bối, huyện Đông Anh, Hà Nội, do Viện LIGHT phối hợp với tổ chức PLAN Quốc tế tại Việt Nam thực hiện.

Mục tiêu và kết quả chủ yếu của dự án:

Mục tiêu tổng thể dự án: Tăng cường an toàn của em gái ở nơi công cộng thông qua can thiệp thí điểm xây dựng cộng đồng và thành phố an toàn và thân thiện hơn với các em gái.

Kết quả chính của dự án:

Kết quả 1: Tăng cường an toàn và sự tiếp cận của em gái ở nơi công cộng.

  • Kết quả 1.1. Các cơ quan nhà nước được nâng cao năng lực và cam kết thúc đẩy an toan của trẻ em gái ở nơi công cộng trong thành phố.
  • Kết quả 1.2. Thúc đẩy các gia đình và cộng đồng hành động và hỗ trợ để xây dựng thành phố an toàn và thân thiện cho các em gái.
  • Kết quả 1.3. Cải tạo, nâng cấp một số địa điểm công công an toàn cho các em gái

Kết quả 2: Tăng cường sự tham gia tích cực và chủ động của các em gái vào quá  trình quy hoạch và phát triển thành phố

  • Kết quả 1 Tăng cường sự tham gia và ủng hộ của gia đình và cộng đồng vào các sáng kiến/hoạt động của các em gái
  • Kết quả 2.2 Tăng cường sự tham gia của các em gái vào quy trình quản lý địa phương và nâng cao năng lực cho các em về các vấn đề an toàn trong cộng đồng
  • Kết quả 2.3 Nâng cao nhận thức và sự tham gia của các em trai vào các hoạt động thức đẩy an toàn cho em gái

Kết quả rà soát tài liệu của Tổ chức Plan Quốc tế tại Việt Nam năm 2014 cho thấy, hiện nay có rất nhiều văn bản luật pháp, chính sách có liên quan là những cơ sở pháp lý quan trọng cho việc tiến hành các dự án Thành phố an toàn và thân thiện với em gái tại Hà Nội. Tuy nhiên, phần lớn các chính sách, chương trình thường đề cập đến trẻ em nói chung hoặc nhóm phụ nữ mà còn thiếu hụt các phần cụ thể đề cập đến nhóm vị thành niên, trong đó có cả vị thành niên nữ. Bên cạnh đó, phần lớn các chương trình tập trung đến việc bảo vệ trẻ em nói chung hoặc ngăn ngừa bạo lực gia đình, trong khi đó, vấn đề an toàn của các em ở nơi công cộng hay trên các phương tiện giao thông công cộng chưa được đề cập hoặc có định hướng giải quyết. Do vậy, đây là một cơ hội rất tốt cho dự án Thành phố an toàn và thân thiện hơn với em gái thí điểm và đưa ra được các bằng chứng cho việc điều chỉnh các chính sách liên quan.

Nghiên cứu của tổ chức Plan tại Việt Nam năm 2014 cho thấy chỉ có 13.3% các em gái LUÔN LUÔN cảm thấy an toàn ở nơi công cộng. Tuy nhiên con số này vẫn còn cao hơn rất nhiều so với tỷ lệ các em nam (chỉ 7.2%) cho rằng các em gái LUÔN LUÔN cảm thấy an toàn ở nơi công cộng. Gần 37% người trả lời khảo sát đường phố đã từng chứng kiến các loại quấy rối khác nhau ở địa điểm khảo sát trong năm vừa qua; 18% đã từng chứng kiến nhiều lần (2 tới 5 lần hoặc nhiều hơn). Cá biệt có 9% cho rằng các em không được an toàn một chút nào.  62% cán bộ của các cơ quan ban ngành, 45% nam giới và 49% nữ giới tham gia vào khảo sát cho biết  quấy rối tình dục là một nguy cơ đối với em gái. Rà soát về các chương trình chính sách liên quan đến an toàn của em gái ở nơi công cộng được thực hiện bởi Tổ chức Plan Quốc tế tại Việt Nam và Viện nghiên cứu và phát triển xã hội thực hiện vào năm 2015 cũng đưa ra các khuyến nghị về ác can thiệp cần thực hiện ở các cấp cá nhân, gia đình, cộng đồng và cấp thể chế để giải quyết vấn đề này.

Đông Anh là huyện ngoại thành Hà Nội với 6,9%  dân số sống trong các khu vực thành thị. Xã Kim Chung nằm ở phía Tây của huyện Đông Anh, trên cửa ngõ phía Bắc của Hà Nội với diện tích hơn 7km2. Vào cuối năm 2011, Kim Chung có hơn 31,000 người (trong đó gần 21,000 là người nữ) Tuy là đơn vị cấp xã nhưng mật độ dân số tại Kim Chung khá cao với gần 4.100 người/km2, cao gấp 15 lần so với mật độ dân số trung bình của cả nước. Hiện xã là đơn vị có số lượng người nhập cư cao nhất Hà Nội với khoảng 20.872 người (72% là nữ )[2]. Vì số người nhập cư cao gấp đôi dân số của xã nên các dịch vụ cơ bản trong xã như y tế, nước sạch, vệ sinh không thể đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân. Vấn đề an toàn và an ninh trong xã cũng là một mối quan tâm. Trong 6 tháng đầu năm 2011, có 139 vụ án được báo cáo bao gồm cướp của, hiếp dâm, cố tình gây thương tích, trộm cắp, buôn bán ma túy… và có 133 vụ vi phạm hành chính như đánh nhau, gây rối trật tự công cộng xảy ra.[3]“Con gái tôi bị cướp điện thoại di động ở cổng ủy ban xã khi nó vừa xuống xe buýt và đang gọi điện cho tôi đón. Lúc đó khoảng 9 giờ tối”, chia sẻ của bố một em gái 18 tuổi ở xã Kim Chung. “Cháu đã chứng kiến việc thanh niên nhập cư bị đánh. Lý do rất đơn giản đó là người trong xã không thích người nhập cư. Vì vậy, cháu chỉ thấy an toàn khi ở gần nhà và cháu sợ bị đánh với một lý do đơn giản như vậy. Thỉnh thoảng, cháu cũng đánh nhau nhưng chỉ đánh khi biết mình có thể thắng. Chúng cháu chưa bao giờ gọi công an. Ở xã của cháu, cứ 5 đứa con trai thì có một đứa nghĩ và hành động như cháu”, chia sẻ của một em trai 15 tuổi, đã bỏ học ở xã Kim Chung. “Cháu không biết bất cứ một chính sách nào liên quan đến chúng cháu, không ai nói cho chúng cháu biết hoặc có hỏi ý kiến, cháu cũng chẳng biết gì để đóng góp vì cháu không có thông tin”, chia sẻ của một em học sinh 17 tuổi sống tại xã.

Dựa trên các kết quả khảo sát ban đầu, Tổ chức Plan Quốc tế tại Việt Nam cùng hợp tác với Viện Phát triển Sức khỏe Cộng đồng Ánh Sáng (gọi tắt là Viện LIGHT) xây dựng và hình thành dự án Thành phố An toàn và thân thiện với trẻ em gái. Các can thiệp của dự án ở cấp thành phố được thông qua sự hợp tác với Trung tâm Quản lý và Điều hành Giao thông Đô thị Hà Nội và Mạng lưới các tổ chức hành động vì thành phố an toàn. Tại cấp cộng đồng, các can thiệp của dự án sẽ hỗ trợ thí điểm mô hình cộng đồng an toàn, đóng góp cho việc xây dựng thành phố Hà Nội an toàn và thân thiện. Quan trọng hơn, các can thiệp của dự án sẽ thúc đẩy việc thực thi Luật Bình đẳng giới, Luật phòng chống bạo lực gia đình, cam kết của Việt Nam trong công ước chấm dứt mọi hình thức bạo lực đối với phụ nữ (công ước CEDAW) mà Việt Nam tham gia phê chuẩn từ năm 1982

[1] Theo báo cáo của xã Kim Chung

[2] Theo báo cáo của xã Kim Chung năm 2015

[3]Annual report of Kim Chung Police Dept, 2011